Walka z glonami
Pojawianie się niepożądanych glonów jest powszechna trudnością, z którą musi radzić sobie wielu akwarystów. Pewnego dnia glony mogą rozwinąć się w akwarium każdego rodzaju. Niektóre z nich świadczą o dobrych warunkach w akwarium (np. glony nitkowate), obecność innych zaś jest związana z niebezpiecznym zwiększeniem iloci resztek organicznych. Znamy wiele dobrych sposobów usuwania glonów, a najlepszymi naszymi sprzymierzeńcami są często same ryby.
Glony nitkowate
Rozwijają się w dobrze funkcjonujących akwariach. Wyglądają jak długie, bladozielone nici przyczepione do dekoracji, podłoża lub roślin. Nie zaburzają funkcjonowania akwarium ani nie stanowią żadnego niebezpieczeństwa dla jego mieszkańców. Niemniej ich uroda jest, co najmniej dyskusyjna. Lepiej je wcześnie usunąć, aby nie zarosły całego akwarium i nie przydusiły innych roślin. Robi się to ręcznie lub zwykłym widelcem, zwijając nici i wyciągając je z akwarium. Ryby przydenne, np. wąsacz, i ślimaki z rodzaju Planorbis odżywiają się młodymi nitkami tych glonów, ale zostawiają je, gdy ich długość przekroczy 5 mm. Znane są także inne glony o podobnym wyglądzie. Są ciemniejsze, znacznie grubsze i przytwierdzają się do liści roślin miniaturową stopą. Namnażają się zwłaszcza w wodzie twardej o wysokim pH. Większa ilość zanieczyszczeń organicznych (resztek pokarmu, odchodów) sprzyjają ich wzrostowi. Ryby i mięczaki prawie ich nie jadają. Należy je, więc usuwać ręcznie, odcinając zbyt silnie obrośnięte liście.
Brunatnice
Jako pierwsze zarastają świeżo oddane do użytku akwarium. Ich rozwój stanowi część normalnego rozruchu akwarium. Zwykle po kilku tygodniach znikają samoistnie. Jeśli jednak rosną nadal, to wprowadzenie wąsacza (Ancistrus) rozwiąże problem. Cztery wąsacze po trafią uwolnić z glonów akwarium o pojemności 120 litrów w ciągu jednej nocy! Te same glony pojawiają się w wodzie morskiej w tych samych warunkach.
Zielenice
Zdarza się, że na podłożu rozwijają się niewielkie dywaniki zielonych glonów o wełnistym wyglądzie. Tworzą je splątane, zielone nici, krótsze niż glonów nitkowatych. Zbyt mocne światło, bogate podłoże lub zbyt duża zawartość dwutlenku węgla przyśpieszają ich rozwój. W celu opanowania inwazji można zasadzić kilka szybko rosnących roślin, które zużyją substancje odżywcze potrzebne glonom. Zmniejszenie intensywności oświetlenia również daje dobre rezultaty. Niektóre preparaty odglaniające są skuteczne, ale najprościej usunąć te glony mechanicznie. Ryby żyworodne, takie jak gupiki, mieczyki i zmienniaki, także pomogą w ograniczeniu ich wzrostu. Pojawienie się delikatnego meszku zielonych glonów na powierzchni liści, a czasami także na kamieniach i korzeniach, zdarza się częściej. Króciutkie nitki, długości zaledwie 3 mm, całkowicie pokrywają liście, które nie otrzymują dostatecznej ilości światła i wskutek tego obumierają. Zanieczyszczenie wody (zwłaszcza azotanami i fosforanami) stanowi główną przyczynę rozmnożenia się tych glonów. Z tego względu częsta wymiana wody pomaga w ich zwalczaniu. Zastosowanie odglaniaczy zwykle jest nieskuteczne lub jego skutek jest krótkotrwały.
Inne zielone glony tworzą 2-3-centymetrowe kępy na kamieniach, korzeniach i podłożu. Ich wzrostowi sprzyja znaczne zanieczyszczenie akwarium i zbyt mocne oświetlenie. Jeśli kępy glonów nie są zbyt duże, wąsacz i inne glonojady uporają się z nimi. Trzeba także ręcznie usunąć największe kępy i często wymieniać wodę. Na elementach dekoracji nierzadko pojawiają się zielone, stopniowo powiększające się plamy, tworzące miejscami istne strupy. Budujące je glony rozwijają się wtedy, gdy akwarium dochodzi do równowagi biologicznej. Pierwsze pojawiają się zwykle po 3 tygodniach od napełnienia akwarium wodą. Świadczą one o dobrym stanie akwarium, a ich rozwój nie jest kłopotliwy. Niektóre zbrojnikowate i ślimaki chętnie się nimi odżywiają. Poza tym rosną one powoli.
Sinice
Tak nazywa się bakterie, tworzące - podobnie jak glony - nici, ale mikroskopijnej wielkości. Do niedawna były uważane za glony, z którymi mają wiele cech wspólnych. Sinice mogą rozwijać się zarówno w wodzie morskiej, jak i słodkiej. Tworzą śluzowatą powłokę barwy ciemnozielonej do ciemnoczerwonej, najczęściej na podłożu. Ich rozwój oznacza znaczne pogorszenie jakości wody, zwłaszcza zbyt dużą zawartość azotynów i związków fosforu. Sinice normalnie rosną w każdym akwarium, ale nie są zbyt widoczne. Zmiana oświetlenia lub niektórych cech wody może spowodować ich gwałtowny rozwój.
Można je łatwo usunąć, ściągając je przez rurkę, ale stanowi to tylko tymczasowe rozwiązanie. Skuteczne jest zastosowanie antybiotyków, ale może to być niebezpieczne dla oczyszczającej flory bakteryjnej („dobrych" bakterii, utleniających związki azotowe). Poprawienie jakości wody stanowi jedyny pewny sposób pozbycia się kłopotu.
Glony „penicylinowe"
Glony te są najgorszą plagą w akwarium. Tworzą niewielkie czarne kępki wysokości 1 cm i porastają głównie brzegi liści i elementy dekoracji. Następnie pokrywają całą dostępną powierzchnię. Ich namnażanie jest skutkiem silnego zanieczyszczenia akwarium, zwłaszcza dużej zawartości azotynów. Tymczasowo można je wyeliminować, stosując niektóre środki odglaniające. Nie ma jednak żadnego sposobu, aby się od nich definitywnie uwolnić. Ślimaki i glonojady gardzą nimi, trzeba, więc ręcznie usuwać te glony i obrośnięte nimi liście.
Krasnorosty
Glony te często spotykane są w akwariach morskich o nieodpowiednio zmineralizowanej wodzie. Tworzą delikatny czerwony meszek, pokrywający dekoracje, lub rzadziej, długie nici. Czynnikiem stymulującym ich pojawienie się jest często nadmierna ilość krzemu. Można je wyeliminować, stosując specjalną żywicę w filtrze. Mięczaki -brzuchonogi - z rodzaju Astrea i Turbo z łatwością radzą sobie z krasnorostami. Należy osiedlić jednego ślimaka na 10 litrów wody.
