System grzewczy stanowi część podstawowego wyposażenia akwarium. Większość ryb, bezkręgowców i roślin akwariowych pochodzi, bowiem z tropikalnych rejonów kuli ziemskiej, w których woda ma temperaturę zbliżoną do 25°C Dzięki dość prostym urządzeniom, takim jak opornik, termostat, grzałka, można uzyskać i utrzymać temperaturę odpowiednią dla mieszkańców akwarium.

Urządzenia grzewcze

Oddzielne grzałka i termostat
Jest to mało praktyczny system, ponieważ wymaga obecności dodatkowego przewodu elektrycznego, łączącego oba elementy. Grzałka jest całkowicie zanurzona, główna część termostatu także znajduje się nad wodą, co ułatwia regulację temperatury. Zaletą takiego rozwiązania jest to, że termostat może mierzyć temperaturę w dowolnym miejscu w akwarium, a nie obok grzałki (tak jak w poniższym systemie).

Ogrzewanie kombinowane
W tym układzie poprzedni system ustępuje miejsca urządzeniu, w którym oba elementy są połączone. Jest to po prostu grzałka z termostatem, umieszczone w jednej osłonie. Urządzenie to zanurza się całkowicie w wodzie, co ułatwia ukrycie go w dekoracji akwarium. Skala temperatury jest dobrze widoczna. Najczęściej urządzenie to jest wyposażone w niewielką diodę, która zapala się w momencie włączenia się grzałki.

Kabel grzejny
Jest to izolowany przewód elektryczny różnej długości, pełniący rolę opornika. Zagrzebany w podłożu akwarium przewód jest połączony z termostatem, zwykle umieszczonym na zewnątrz. Ten system ogrzewania jest już bardzo rzadko spotykany w akwariach głównie z tego powodu, że wielu akwarystów zarzuca mu przegrzewanie korzeni roślin co nie sprzyja wzrostowi niektórych gatunków.

Odpowiednie nagrzanie wody

Ciepło powinno rozprzestrzeniać się po całym akwarium. Grzałkę należy zatem umieścić w miejscu, gdzie ruch wody jest intensywny: w pobliżu kostki napowietrzającej, przy wylocie wody z filtru, czy też w ostatniej SUMPA. Jeśli używamy kilku elementów grzewczych, należy je maksymalnie od siebie oddalić. Trzeba też ukryć te mało dekoracyjne urządzenia, chowając je np. za kamieniami.

Moc grzałki
Najczęściej niezbędną moc grzałki ustala się według zasady 1 W na 1 I wody do ogrzania. Oznacza to, że w akwarium 80-100 litrowym należy zainstalować grzałkę o mocy 100 W, a dwustuwatową w akwarium o pojemności 150-250 I. Ta szacunkowa metoda jest odpowiednia, gdy akwarium stoi w ogrzewanym pomieszczeniu: nie potrzeba wiele energii, by podnieść temperaturę wody do 25°C, jeśli temperatura powietrza wynosi około 20°C. W akwarium zdobiącym nieogrzewane pomieszczenie (np. garaż) trzeba umieścić grzałkę nieco większej mocy. Wydajność grzałek dostępnych w handlu wystarcza do ogrzania akwariów o pojemności do 300 litrów (najsłabsze grzałki mają moc 25 W). W większych akwariach można zainstalować kilka elementów grzewczych.

Regulacja ogrzewania
Przede wszystkim należy przestrzegać podstawowej reguły: nigdy nie włączać grzałki wyjętej z wody, ponieważ bardzo szybko się rozgrzewa i przepala. W celu uruchomienia ogrzewania należy ustawić termostat na pożądaną temperaturę, zanurzyć część urządzenia, która powinna znajdować się w wodzie, i dopiero wówczas podłączyć do prądu. W akwarium świeżo oddanym do użytku temperatura osiągnie wymagany poziom w ciągu niespełna pół dnia. Dopiero wówczas można dokładniej ustawić temperaturę wody, regulując termostat: jeśli temperatura jest zbyt wysoka, należy ustawić pokrętło na niższą, a gdy jest zbyt chłodna - na wyższą. Temperatura wody szybko osiągnie wymaganą wysokość. Nie należy zbytnio wierzyć wartości wskazanej na pokrętle termostatu, jest ona bowiem tylko orientacyjna. Bezpieczniej użyć termometru. Nie ma niebezpieczeństwa, jeśli stwierdzimy różnicę rzędu 1-2°C między wskazaniami termostatu i termometru. Czasami okazuje się, że grzałka grzeje nieco za słabo lub za mocno, a wówczas trzeba poprawić ustawienie termostatu. Może się zdarzyć tak, że grzałka pomimo ustawień termostatu nie włączy się z tego powodu powinno się kontrolować temperaturę wody co najmniej 2 razy dziennie.

Kontrola temperatury

Termometr jest niezbędnym urządzeniem do kontroli temperatury wody. Istnieją różne typy, niejednakowo dokładne.

Termometry alkoholowe Są najpopularniejsze i najtańsze, mają pośrodku cienką rurkę z niebieskim lub czerwonym płynem, którego poziom podnosi się lub opada, wskazując na podziałce temperaturę w stopniach. Są one niezbyt precyzyjne: błąd pomiaru wynosi około 1°C. Niektóre pływają W wodzie, więc muszą być przytwierdzone przyssawką do szyby akwarium.

Termometry ciekłokrystaliczne (kwarcowe) Wszystkie mają po¬stać samoprzylepnych pasków mocowanych na zewnątrz akwarium, na szybie. Temperaturę pokazuje jedno z „okienek", które zmienia barwę stosownie do wzrostu lub spadku ciepłoty wody. Są one mało precyzyjne ponieważ wskazują temperaturę szyby akwarium, a nie wody.

Termometry elektroniczne Zanurzona sonda jest połączona z urządzeniem wskazującym temperaturę umieszczonym na zewnątrz akwarium. Taki termo¬metr jest bardzo precyzyjny -błąd pomiaru wynosi 0,1 °C - ale zarazem najdroższy.